عدم خشونت: سلاح گاندی برای صلح جهانی

نویسنده : دمینک توماس 

مترجم: محمود عالم ملک

موهن داس کرمچند گاندی یکی از مثالی‌ترین شخصیت‌های جهان است که مترادف با عدم خشونت و صلح می‌باشد. او در هند بعنوان پدر ملت درحالیکه در جهان بعنوان مهاتما گاندی یعنی روح عظیم سزاوار احترام گذاری است. سازمان ملل دوم اکتبر، سالروز تولد مهاتما گاندی را بعنوان روز جهانی عدم خشونت برای ترویج و گسترش پیام عدم خشونت و صلح جهانی برگزار می‌نماید. او از مبارزه آزادی هند مبنی بر اصول راستی و عدم خشونت رهبری نموده. او گفت که عدم خشونت بزرگترین نیرو است که در اختیار نوع بشر قرار دارد. این قوی‌تر از قوی‌ترین سلاح تخریبی ایجاد شده از قوۀ ابتکار انسان می‌باشد.

در سراسرجهان چندین رهبران، کشورها و جوامع تحت تاثیر مهاتما قرارگرفتند. فن بسیج‌سازی گاندی بمردم با موفقیت توسط چند جامعه مظلوم در سراسر جهان بکار گرفته. مارتین لوتر کنگ در ایالات متحده، رهبر انقلابی ویتنام هوشی مین و آنگ سان سوچی در میانمار شهادت فصیح برای معنویت مداوم مهاتما گاندی می باشند.

جنگ علیه کمیونیسم در لهستان به‌لخ والسا، گاندی لهستانی مبنی اصول عدم خشونت بود. نهضت نیروی مردم فیلیپینی‌ها تحت رهبری کاردینال جایمی سین یک نقش مهم را در زوال دیکتوری پریزیدنت مارکوس ایفا نمود. مبارزه‌های عدم خشونتی حکومت شوروی را در چکسلواکی سرنگون ساخت.

در اوایل دهۀ نود احتیاج‌ها و مقاومت مردم غیرخشونتی علیه تبعیض نژادی در آفریقایی جنوبی منجر به‌آزادیِ نلسون ماندِلا و انتخاب رئیس جمهور ملّت گردید. رهبری ماندِلا مبنی بر اعتقاد کامل در عدم خشونت گاندی مشاهده گردید که تبعیض نژادی بطور موفقیت‌آمیز بیرون رفت. گاندی روی نهضت کار مکژیک – آمریکایی و رهبر حقوق مدنی سِزار چاوِز و حمایت او برای کارگران کشاورزی لاتینو تاثیر بزرگ داشته بود. اخیراً عدم خشونت در مبارزۀ مسالمت‌آمیز برای دموکراسی و حقوق انسانی معروف به‌فصل بهار عرب ۲۰۱۱ مشخّص گردید. تظاهرکنندگان مسالمت‌آمیز برای خاتمه دادن ده‌های حکومت استبدادی ظالمانه در خاورمیانه و آفریقا گردهم آمدند و اصلاحات و تغییرات را در منطقۀ خلیج و آسیای غربی آغاز نمودند. تظاهرچیان این امر را به‌اثبات رسانده که صلح و عدم خشونت می‌تواند در کنترل کشمکش نیرومندتر و موثّرتر باشد.

دالایی لاما گفت ما امروز درمیان صلح جهانی و جنگ جهانی، درمیان نیروی ذهن و نیروی مادّی درمیان دموکراسی و رژیم حکومت متمرکز در یک قدرت مرکزی یک جنگ بزرگ داریم. 

مارتین لوتر کینگ جونیور تا حدّ این سخن "اگر انسانیت پیشرفت می‌نماید، گاندی گریز ناپذیر است. وی زندگی کرد، فکرکرد، فعالیت نمود و از دیدگاه انسانیت در جهت یک جهان صلح و هماهنگی الهام گرفت".

مهاتما گاندی جایزۀ صلح نوبل را دریافت نداشت اگرچه وی چندبار نامزد شد امّا مریدانِ او مارتین لوتر کینگ جونیور، نلسون ماندِلا، دالایی لاما، آنگ سان سوچی، باراک اوباما، دِزموند توتو و ادولفو پاریز اسکیبل ارژنتین جایزۀ صلح نوبل را نصیب خود ساخته. بنابراین این آشکار است که مهاتما گاندی بالاتر از جایزۀ صلح نوبل می‌باشد.

عدم خشونت دورتر از مفهوم محض صلح‌جویی و یا فقدان خشونت عمومی طوریکه توسط مهاتما گاندی فهمیده شده برای نشان دادن عشق فعال در هرصورت می‌باشد. گاندی عدم خشونت را به‌یک دگرگونی تقویت‌دهنده به‌مناسبات مابین بشریت و ماهیت مادر مبدل ساخت.

امروز وقتی که صلح جهانی دُچار سلاح‌های اتمی قادر به‌نابودسازی نسل انسانی است، تعلیمات محبت و راستی مهاتما گاندی و برای احترام‌گذاری به‌حقوق دیگران سودمندتر گردیده است.

آلبرت اینشتین و گاندی تحسین‌کنندگان یکدیگر بوده و بارها نامه‌های را رد و بدل کردند. اینشتین گاندی را یک مدل نقش برای نسل‌های آینده توصیف نمود. چنانکه امروز جهان 150مین سالروز تولد مهاتما گاندی را جشن می‌گیرد، یادآوری این کلمات اینشتین بجا خواهد بود "ستایش مهاتما گاندی در جهان مبنی بر شناسایی او در این زمان زوال اخلاقی است، او تنها سیاستمدار بود که از سطح عالی‌تر روابط انسانی در زمینۀ سیاسی حمایت می‌کرد. ما حتماً بایستی بدانیم که آیندۀ پایدار بشریت نیز در روابط جهانی امکان‌پذیر خواهد بود تنها درصورتی که تصامیم مبنی بر قانون و عدالت باشند نکه مبنی بر قدرت خود صالح".