هند و بنگلادش روابط دوجانبه را توسعه می‌دهند

نویسنده: دکتر سمروتی اس پاتنایک

مترجم: دکتر احمد علی

بازدید معاون وزارت امورخارجۀ هند هارش واردان شرینگلا از داکا مظهر روابط صمیمانه پایدار مابین هند و بنگلادش می‌باشد. روابط دوجانبه بخصوص تحت دولت کنونی حزب عوامی لیگ برهبری نخست وزیر شیخ حسینه واجد، تقویت یافته است. بازدید آقای شرینگلا خیلی حایز اهمیت می‌باشد چون او تا ماه ژانویه ۲۰۱۹ سمت کمیسر عالی هند را در داکا در بنگلادش بعهده داشته و در پیشبرد روابط دوجانبه یک نقش برجسته را ایفا نموده است. علاوه براین، در گذشتۀ اخیر داکا برسرِ تحولات داخلی در هند اعتراض نموده و ممکن است این بیم و ترس را داشته باشد که این در داخل آن کشور تاثیر خواهد گذاشت. بهرحال نخست وزیر نارندرا مودی به‌داکا اطمینان داده است که تحولات در هند بر بنگلادش تاثیر نخواهد گذاشت و داکا در این مورد به‌سطح رسمی مطلع ساخته شده است

علت عمدۀ بازدید معاون وزارت امورخارجۀ هند از آنکشور، آمادگی زمینه‌ای برای بازدید نخست وزیر هند از آنکشور در نیمۀ ماه جاری برای شرکت در مراسم جشن‌گیری صدسالۀ بنگ‌بندهو شیخ مجیب الرحمان می‌باشد. نخست وزیر مودی گفته بود که شیخ مجیب الرحمان قهرمان ما نیز می‌باشد. موضوعات متعدد دیگر نیز وجود دارند که هردو کشور در هفته‌های آینده مورد بحث و بررسی قرار خواهند داد

روابط مابین داکا و دهلی شاهد پیشرفت به‌جلو در طول چند سال گذشته درنتیجۀ اقدامات متعدد بوده که هردو کشور برای رفع نگرانی‌های یکدیگر بعمل آورده‌اند. قرارداد برجستۀ تعیین مرزی و تصفیۀ مرز دریایی ازطریق داوری بین‌المللی، اعتراضات در مورد روش برخورد هند نسبت به‌این مسایل را ازبین برده است. تعیین مرز، پاسبانی مرزها را بهبود بخشیده و از تنش‌های مرزی کاسته که در دوران حادثۀ پایردیواه در سال ۲۰۰۱ میلادی مشاهد شده بود. هنوز حوادث تیراندازی بر مرز، بعضی اوقات فعالیت‌های غیرقانونی را نشان می‌دهند که بطور مداوم باعث تنش مرزی می‌شود و پاسبانی مرزها را دشوار می‌سازد

تجارت دوجانبه روبه‌توسعه نهاده چون دهلی‌نو دسترسی آزاد از عوارض گمرکی به‌۶۱ اقلام را فراهم نموده که اغلب آن در سال ۲۰۱۱ در منسوجات فراهم شده است. برطبق آمار ادارۀ توسعۀ صادرات، صادرات بنگلادش به‌هند بمیزان ۱.۲۵ میلیارد دلار بوده که یک افزایش ۴۲.۹۱ را تشکیل می‌دهد که در سال مالی قبلی ۸۷۳.۲۷ میلیون دلار بوده و این امر را نشان می‌دهد که چطور صادراتِ داکا در طول چندین سال روبه‌توسعه نهاده است. چون بنگلادش سالیانه به‌سطح بیشتر از ۷ درصد روبه‌توسعه می‌نهد، تجارت دوجانبه بیشتر تحکیم خواهد یافت. موانع غیرتعرفه‌ای بهرحال یک سدِ راه بزرگی می‌باشد. با پروژه‌های ارتباطات و زیربنا که به‌معرض اجرا گذارده می‌شوند و قوانین مربوط به‌وسایل نقلیه پیشنهادی بنگلادش، بوتان، هند و نپال، احتمال می‌رود تجارت دوجانبه به‌یک اوج اعتلای جدید برسد. تجارت انرژی و کشتی‌رانی بهبود یافته ازطریق مرزهای دریایی در تجارت بازرگانی یک نقش مهمی را ایفا می‌نماید

احتمال می‌رود که ممکن است همکاری دفاعی مابین دو کشور در دوران بازدید نخست وزیر مودی از داکا در اواخر ماه جاری مورد بحث و بررسی قرار بگیرد. اگرچه هند یک وام دفاعی ۵۰۰ میلیون دلاری را فراهم نموده، هردو کشور هنوز راجع به‌اجرای آن مذاکراتی را انجام می‌دهند. شاید وقتِ آن فرارسیده است که به‌اجرای این وام تحرک بیشتری داده بشود. هردو کشور یک یادداشت تفاهم را نیز در سال ۲۰۱۹ برای تاسیس سیستم مراقبت ساحلی بامضا رسانده‌اند. ممکن است در دوران این بازدید در این مورد مذاکرات بیشتری انجام داده بشود. هردو کشور قبلاً یک سلسلۀ رزمایش‌های ضدّ تروریسم موسوم به‌سمپریتی را انجام داده و همچنین در گشت‌زنی برای رفع نگرانی‌های امنیتی مشترک هماهنگی نموده‌اند

اجرای وام ۷.۵ میلیارد دلاری، احتیاج به‌فوریت دارد. برطبق گزارشات فقط ۵۱ درصد ۴ وام در طول مدّت ۸ سال مورد استفاده قرار گرفته است. ۳ پروژه راه آهن بارزش ۵۱۰.۱۲ میلیون دلار که تحت این وام اختصاص داده شده، از آنجمله فقط ۸۷.۷۰ میلیون دلار تا ماه دسامبر ۲۰۱۹ مورد استفاده قرارگرفته است. داکا در آمادگی گزارشات پروژه برای پرداخت این وجوه آهسته روی را نشان داده است. بنابراین، هزینۀ بعضی از این پروژه‌ها بالارفته است

با معرفی قطارها و اتوبوس‌های جدید، روابط مردم به‌مردم در طول چند سال روبه‌افزایش نهاده است. معرفی روادید پزشکی جداگانه و آسانی در موازین برای اعطای روادید تحت سیاست اولویت همجواری دولت هند، یک تحول مهم دیگر بوده است. در این پس‌منظر، بازدید معاون وزارت امورخارجۀ هند از آنکشور مظهر تداوم تعاملات عالی‌ترین سطح مابین دو کشور می‌باشد