بحران مالی پاکستان را به‌فلج می‌گذارد

نویسنده: اشوک هاندو

مترجم: محمد ولی الله ولی

همچنانکه اغتشاش ناشی از تروریسم برای پاکستان ناکافی بوده، آنکشور دُچار امواج تظاهراتی علیه تورّم بی‌سابقه‌ای است که اقتصاد مفلوجش از قبل را خارج از کنترل می‌گذارد. انتظار می‌رود که این تورّم بزودی به‌دو عدد افزایش بیابد. افزایش شدید در قیمت‌های غذا و انرژی علّت عمدۀ آن است که جریان اجناس دیگر را تحت تاثیر گذاشته است. واردات پاکستان رو به‌افزایش می‌نهد و ذخایر ارز خارجی به‌میزان ۸ میلیارد دلار آمریکایی کاهش یافته؛ این محض برای تامین تعهدات پرداخت برای دو ماه کافی است. در اینجا این نیز قابل تذکر است که نرخ تبادل روپیۀ پاکستان به‌۱۵۰ روپیه فی دلار کاهش یافته. ارزش روپیۀ پاکستانی در خلال سه سال گذشته ۲۰ مرتبه حدوداً تا ۲۰ درصد کاهش یافته است.

اگرچه پاکستان احتیاجات عمدۀ مواد سوختش و اجناس متعدد دیگر مصرف روزانه را وارد می‌نماید؛ تورّم شدید منتج به‌تقریباً نصف شدن درآمدات مردم آنکشور گردیده است. این منجر به‌ناآرامی عمومی گسترده‌ای در آنکشور گردیده. تظاهرات به‌رهبری جماعتِ اسلامی در پیشاور و محلات دیگر دولت عمران خان را مورد هدف قرارداده که با تعهد ایجاد شغل و کار، فقرزدایی و تاسیس یک ملّت اسلامی رفاهی به‌اقتدار آمده بود.

تلاش‌های دولتِ پاکستان برای کنترل نمودن همچنین وضعیت باندازۀ کافی امیدبخش نیست. دولت پاکستان بعد از بدست آوری بستۀ کمکِ مالی نجاتی از صندوق پول بین‌المللی اقدام ناچیزی را برای ابلاغ نمودن وضعیت مالی وخیم آنکشور به‌شهروندان بعمل آورده است. صندوق پول بین‌المللی با فراهمی وام ۶ میلیارد دلار آمریکایی در طول سه سال آینده موافقت نموده امّا شرایط سرسختی را بمیان گذارده است. لزومی دارد که پاکستان مالیات حدوداً ۴۰ درصد را در بودجۀ آینده بخاطر تامین شرایط صندوق پول بین‌المللی افزایش بدهد. معنای آن، افزایش مزید در نرخ‌های مالیاتی و توسعه دادن اساس مالیاتی است که سخت‌گیری بیشتری را برای مردم بوجود خواهد آورد. کمک مالی از کشورهای خلیج دوست مرسومی پاکستان مانند عربستان سعود و امارات متحدۀ عربی و چین قادر به‌فایق آمدن بر بحران اقتصادی نشده. اگرچه عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی برای سرمایه‌گذاری‌ها در آنکشور و تهیّۀ نفت بطور وام تا مدّت غیروضوح، قول داده‌اند.

چالش‌های مالی برای آنکشور تشدید می‌یابد چون ایالات متحدۀ آمریکا با اعطای وام صندوق پول بین‌المللی به‌پاکستان مخالفت می‌ورزیده است که درنظر واشنگتن، یک حیلۀ اسلام‌آباد برای قادر ساختن خودش به‌پرداختن مجدّد وام‌هایش راجع به‌راهرو اقتصادی چین و پاکستان به‌چین است. بقرار ایالات متحده این پروژه به‌نفع اقتصادی چین می‌باشد. قبلاً دولتِ عمران خان به‌رهن‌گذاری کشور متبوعش به‌بیجینگ و صندوق پول بین‌المللی از طریق پذیرفتن شرایط سخت‌گیرانۀ هردو متهم ساخته شده است.

افِ‌اِتی‌اف نیروی عامل ضربتی مالی، دیدبان کمک مالی به‌تروریسم که دارای اساس در پاریس است، پاکستان را در فهرست خاکستری بعلّت ناشایستگی‌اش در کنترل کمک مالی به‌تروریسم توسط هیئت‌های مختلف در پاکستان که از سیستم بانکداری‌اش استفاده و سوء استفاده نموده، گذارده است. اینطور پاکستان دُچار اشکالاتی می‌گردد که ممکن است اقتصادش را باندازۀ کافی به‌معرض خطر بیاندازد. اگر پاکستان در فهرست سیاه گذارده شد در آنصورت آنکشور از حصول کمک مالی از کشورهای دیگر و یا مؤسّسات بین‌المللی ممنوع قرار خواهد گرفت.

صندوق پول بین‌المللی با توافق رسیدن به‌بستۀ نجاتی ۶ میلیارد دلاری، رشد ۸.‌۲ درصد پاکستان را در سال جاری بر علیه ۵ درصد نپال و ۵.‌۷ درصد بنگلادش منعکس داده است. بقرار صندوق پول بین‌المللی، انتظار می‌رود که هند در سال مالی جاری ۶.‌۷ درصد نرخ رشد تولید ناخالص داخلی را بدست بیاورد. اینطور می‌بینیم که پاکستان حتی بحالت همجوارانش قرار ندارد. دولت عمران خان وضوحاً دُچار دشواری درجهت برگرداندن اقتصاد کشور به‌مسیر می‌باشد. طبیعت هم سازگار با پاکستان به‌نظر نمی‌رسد، خشکسالی برای چهارمین سال متوالی در ناحیۀ تهار آنکشور جاری است. این منتج به‌تولید کمتر خواربار در استان سند گردیده است.



امداد ظفر، نویسنده و ژورنالیست پاکستان می‌گوید که این هرج و مرج ایجادکردۀ خود پاکستان است. جهان در طول سالها از پاکستان برای کنترل سخت‌گیرانۀ گروه‌های تروریستی و بهتر ساختن شبیه‌اش خواسته است امّا پاکستان باندازۀ کافی مشغول به‌استفاده نمودن از تروریسم بعنوان سیاستمداری بوده درحالیکه کشاورزی، صنعت، آموزش و پرورش و عمران علمی‌اش عقب مانده.