هند مناسبات خود با صربستان را مجدداً مرتب ساخت

نویسنده: راجورشی روئی 

مترجم:شمس شیروانی 

دکترجیاشانکار وزیرامور خارجه هند یک بازدید موفقیت آمیزی را از صربستان انجام داد. جدا از ملاقاتی با همتائی صربستان خود ایوکا داچیچ، دکتر جیاشانکار با رئیس جمهور الکساندرووچیچ و رئیس مجلس ملی در بلگراد ملاقات نمود. توجه فعل وانفعالات بردگرگون سازی شراکت دوجانبه‌ای همردیف با نیازهای قرن بیست ویکم مرکوزماند. نکات برجسته بازدید مذکور، امضای قرارداد همکاری دفاعی بوده که احتمالاً مناسبات دوجانبه‌ای آنها را درآینده مثمرخواهد ساخت.

مناسبات هند و صربستان درتاریخ ریشه گرفته است. از اینکه صربستان قسمت یوگسلاوی سابق بوده، هردو کشورعضو بنیانگذارجنبش عدم تعهد موسوم به "نام" بودند. این جنبش نامهای پاندیت جواهرلال نهرو و جوزف تیتو را در وجدان ملی یک دیگرسوق می‌دهد. ماضی مشترک‌‌شان نیز در فعل وانفعالات سوامی ویویکاناندا و رابیندرا نات تاگور با طبقه روشنفکر صربیا منعکس می‌شود. 

اما این صمیمیت استثنائی دردوستی‌شان نتوانست بیک شراکت تنومندی بدنبال خاتمه جنگ سرد مبدل گردد. نظربه اینکه هردو کشور مشغول رهنمائی نمودن دورنمای پیچیده استراتیژیکی خود بودند، الوویت‌های سیاست خارجه‌شان بسوی همسایگان فوری‌شان مبذول گردید. یک دوره رکود، ربع قرن آتی مناسبات دوجانبه‌شان را متاثر ساخت.

بازدید دکتر جیاشانکار بعنوان قسمتی از بهبهود اخیر درتماسهای دو جانبه‌ای سیاسی را می‌توان از طریق عدس ارتباط مجدد با یک دوست قدیمی در زمانی که هردو کشور دوچار دگرگون سازی سریع ملی می‌شوند مشاهده کرد. 

هند بعنوان یکی ازسریعترین رشد پذیراقتصادها ظهور کرده است و بطور روز افزون درپی شکل گیری نتایج جهانی می‌باشد. همچنین صربستان ظاهراً برهرج ومرج داخلی خود بدنبال دو قسمت شدن یوگسلاوی و ناآرامی ناشی از تجزیه طلبی کوزوو نایل آمده است. وی یک رشد بی ‌سابقه‌ای را درقاره رو بکساد آروپا ثبت رسانده و در صدد پیوستن به اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۵ می‌باشد. 

امروزهمگرائی رو برشد منافع میان هند نوین وصربستان نو جهت برخورد با دگرگونی جاری جهانی وجود دارد. جهانی سازی که ستون قرن ۲۱ بوده است با بادهای مخالف مواجه است. تهدیدات مرسومی وغیرمرسومی امنیتی بحد عظیمی رشد یافته است. تعادل استراتیژیکی قدیمی مختل گشته است درحالیکه یک تراز جدید قدرت درحالت ظهور می‌باشد. و بنابرین باهم پیوستن توانائی‌های یک دیگر می‌تواند هردو هند وصربستان را درهدایت کردن چالشهای روبه ظهور مذکور کمک نماید. این رویکرد توام با اوصول "واسودیوا کتومبکم" یعنی جهان یک خانواده است. و "ویشوا بندوتوا" یعنی اخوت جهان، بزبان سانسکریت، آرزوی هند برای همکاری با همه و تسویه مشکلات جهانی با یک روحیه تشریک مساعی را منعکس می‌کند. 

شراکت دوجانبه‌ای نشانگرهمدلی استراتیژیکی متقابله می‌باشد که هردو هند و صربستان را از حمایت از نگرانی‌های اصلی استراتیژیکی یک دیگر مشاهده کرده است. اعلامیه بلگرادحاکی از اینکه جامو وکشمیر یک مسئله داخلی هند بوده همردیف با حمایت هند از صربستان علیه اعلامیه استقلال یک طرفه کوزوو می‌باشد. آنها نیز یک دیگر را در فورومهای چند جانبه‌ای، شامل کاندیداتوری هند برای گروه تامین کنندگان هسته‌ای وعضویت در شورای تمدیدی امنیت سازمان ملل حمایت کرده‌اند. 

موقعیت ژیو استراتژیک صربستان برای هند حائزاهمیت چشمگیر می‌باشد. بلگراد که از آروپای میانه و جنوب شرق جهت‌گیری نکرده، دارای بالقوه‌ای برای هند بعنوان یک مدخل به آروپای شرق و بالاکان می‌باشد. جدا از بودن یک مرکز مراسلات درمنطقه، بلگراد دارای قرارداد‌های مساعد تجارتی با اتحادیه آروپا، روسیه و ترکیه می‌باشد.

باوجود حالت تکمیلی‌شان، تجارت دوجانبه‌ای هنوز بیک سطح ضعیف ۲۰۰ میلیون دلار برقرارمانده است. در زمانی که هند خود را از مذاکرات شراکت جامع اقتصادی منطقه‌ای بیرون کشیده است، یک علت مبرم جهت انکشاف قراردادهای جدید تجارتی و منابع سرمایه گذاری وجود دارد. 

بالقوه شراکت هردو هند و صربستان بسیارعظیم است. اما چالش در ادامه تحرک و مبدل ساختن حُسن نیت سیاسی بیک شراکت تنومند استراتیژیکی نهفته است.