جنگِ پروکسی ایالات متحدۀ آمریکا و ایران در بغداد

ایالات متحدۀ آمریکا پیام ما را دریافت داشت. این آن است که چطور تظاهرچیان حامی ایرانی عقب‌نشینی‌کننده تنش اخیر را در اطراف سفارت آمریکایی در منطقۀ سبزِ محفوظ عالی در بغداد نگریستند. جنگ طولانی لفّاظی مابین دولت ترامپ و جمهوری اسلامی ایران بدنبال قتل یک پیمانکار آمریکایی و جرّاحت به‌چندین سربازان آمریکایی در حمله‌ای که توسط ملیشیایی حامی ایران انجام داده شده، روبه‌وخامت گرایید.

این منجر به‌دستور پریزیدنت ترامپ برای وارد آوردن حمله‌ای بر ۵ محل نیروی شبه نظامی گردید که در آن دست‌کم ۲۵ نفر به‌هلاکت رسیدند و دو برابر آن مجروح گشته. این اقدام به‌عناصر حامی ایران در عراق خشمگین کرد که سفارت آمریکایی را در بغداد مورد حمله قراردادند، از عبور دیوار محوطه کوشش نمودند و کشتی‌های آمریکایی مستقر در داخل احاطه‌ها متوسل به‌تیراندازی جهت احیای دستور گردیدند.

حملۀ ابتدایی بر موضع ایالات متحدۀ آمریکا در امتداد مرز عراق و سوریه توسط تکائب حزب‌الله، تیپ‌های راه خدا، یک نیروی شبه نظامی شیعه که قسمتی از نیروی بسیج‌سازی عمومی برخوردار از حمایت ایران می‌باشد انجام داده شد. کتائب حزب‌الله بدنبال تهاجم برهبری آمریکایی ماه مارس ۲۰۰۳ بر عراق فعال شده بود و در جنگ داخل سوریه به‌حمایت رئیس جمهور محاصره شده بشرالاسد شامل بوده است.

پریزیدنت ترامپ در تویت با تسریع نمودن حملات تلافی‌جویانه تاریخ ۲۹م علیه ۵ محل گروه‌های نیمه‌نظامی گفت ما بطور محکم واکنش نموده و همیشه این کار را انجام خواهیم داد. در حال حاضر ایران درنظر دارد حمله‌ای بر سفارت آمریکایی در عراق وارد بیاورد. وی بعداً از واکنش سریع دولت عراقی در تامین امنیت پرسنل آمریکایی ابراز تشکّر نمود امّا پس از آن اخطار سال جدید آنکشور بعمل آمد. ایران برای تلافات جانی و خسارتی وارد آمده بر کسی از تسهیلات ما کاملاً مسئول دانسته خواهد شد. آنها یک قیمت زیادی را خواهند داد. این یک اعلام خطر نیست بلکه یک تهدید می‌باشد. سالِ نو مبارک باشد.

درعین حال فرماندۀ نیروی قدس ایرانی سپهبد قاسم سلیمانی و یک رهبر شبه نظامی عراق ابومهدی مهندس در یک حملۀ هوایی آمریکایی در بغداد به‌هلاکت رسیدند. وزیر دفاع ایالات متحدۀ آمریکا مارک تی آسپر گفت که پنتاگون یک اقدام دفاع قاطعی را اتخاذ داشته بود.

تنش‌های فزایندۀ آمریکایی و ایرانی در پس‌منظر عقبکشی حکومت ترامپ از پیمان هسته‌ای در ماه مه سال گذشته و تجدید تحریمات بر صنعت انرژی ایران بعمل می‌آید. در هفته‌های اخیر ایران شاهد تظاهرات دامندار برسرِ دشواری‌های اقتصادی ایرانی‌های عادّی بوده است که درنیتجۀ تحریمات و سوء مدیریت مالی وارد آمد.

تا بحال طرفین از رویاروی مستقیم مسک نفس را نشان داده‌اند امّا گزارشات نمایانگر این امر است که عناصر نزدیک‌تری و یا شناخته شده با ایران بر اهداف ارزش عالی متفقین آمریکایی برای ابلاغ تخلف‌ورزی تهران از دیکته‌های آمریکایی حمله را وارد خواهد آورد.

حتی پس از پسگیری تظاهرات پریزیدنت ترامپ هشداد داد که ایران یک قیمت بزرگ را پرداخت خواهد کرد. بنابراین تعیین وقت افزایش تشنج فعلی می‌توان با پریشانی داخلی ترامپ مرتبط ساخت. ماه گذشته کنگرۀ آمریکایی مادّه‌هایی استیضاح علیه رئیس جمهور را بتصویب رساند. طوریکه پسزنی به‌پایان می‌رسد رئیس مجلس نمایندگان آمریکایی نانسی پلوسی طرح‌هایی خود را قبل از به‌تحویل دادن مسئله به‌مجلس سنا آراسته می‌کند. پریزیدنت ترامپ نیازمند قدری انحراف است. پریزیدنت بیلکلینتن در مواضع القاعده در افغانستان برای منحرف ساختن بدگویان در دوران محاکمۀ استیضاح برسرِ افتضای مونیکا لوینسکی حمله وارد آورد.

امّا خطوط سُرخ وجود دارد که طرفین متمایل به‌عبور آن نخواهند بود. در سال انتخاباتی رئیس جمهور ایالات متحده خواهان بحران دیگر گروگانگیری نخواهد بود که در سال ۱۹۸۰ ریاست جمهوری کارتر را فاسد کرد. آن حماسۀ ۴۴۴ روزی بذرهای مخاصمت چهار دهۀ طولانی را مابین واشنگتن و تهران کاشته. نه پریزیدنت و نه رهبر عظیم ایرانی علی خامنه‌ای خواهان تکرار آن داستان خواهند بود.

هند در منطقه درنتیجۀ امنیت انرژی، یک جمعیت بزرگ مهاجرین و وجوۀ ارسالی دارای ادعاهای عالی می‌باشد. در واقع از هنگامه سال ۱۸‌-۲۰۱۷ عراق سلطنت عربستان سعودی را تعویض کرده است و بعنوان بزرگترین تهیّه‌کنندۀ نفت خام به‌هند ظهور کرد. هم‌اکنون تحریمات آمریکایی روی تجارتِ انرژی هند و ایران تاثیر نامساعد را گذاشته است. بنابراین یک تشنج‌زدایی زودی تنش موجودۀ آمریکا و ایران در بغداد برای منافع هندی در منطقۀ خلیج فارس حایز اهمیت است.

نویسنده: پی آر کومارا سوامی

مترجم: محمد عالم ملک