قرارداد صلح افغانستان وایالات متحده: امید یا ترس

نویسنده: دکترسمیتا

مترجم: محمدصادق اختر

دو روز بعد از امضای قرارداد صلح مابین طالبان و ایالات متحده برای برقراری صلح و ثبات در افغانستان، طالبان اعلام نمود که او عملیات نظامی‌اش را علیه امنیت ملی و نیروی دفاعی افغانستان ازسر می گیرد. بدنبال نه دورۀ بحث و مباحثه، قرارداد صلحِ بسیارمنتظر مابین نماینده خصوصی ایالات متحده زلمی خلیلزاد و رهبرمعاون طالبان ملا عبدالغنی برادر در دوحه درقطر به امضا رسید. این قراردادِ صلح مشتمل برچهار جزو مهم: آتش بس، پس گیری نیروی خارجی، مذاکرات درون افغانی و تامین مبارزه با تروریسم می باشد. تحت این قرارداد، ایالات متحده توافق نموده است که ارتش آمریکا در ده روز با هدف کاستن نقش ایالات متحده درظرف ۱۳۵ روز به ۸۶۰۰ پس گیری آغاز خواهد کرد. این توافق، مدتِ چهارده ماه را برای عقب نشینی کامل ارتش آمریکایی از افغانستان طرح ریزی نموده است.

همزمان با این قرارداد، ایالات متحده نیز توافق نمود که بلافاصله با رهایی ۵۰۰۰ زندانی طالبان تا ۲۰ مارس ، طالبان را تقویت بخشد. علاوه براین واشنگتن نیز توافق نمود که همه زندانیِ طالبانِ باقیمانده را درظرف سه ماه آینده رها کند. اما این قرارداد امید و هراس را بسطح جهانی و درونی بوجود آورده است. هراس بعلت ایدئولوژی شدید آنها مربوط به رویکرد به مردم افغان و ربط آنها به گروه‌های رادیکالِ بیرون از افغان ایجاد می شود. بسیاری می ترسند که پس گیری ارتش ایالات متحده از افغانستان یک وضعیت بی‌امنی را ایجا خواهد کرد و درنتیجه سراسر منطقه آسیای جنوب بی ثبات خواهد شد.

درحالیکه روند صلح را اکثریت بزرگ مردمِ افغانستان حمایت می کنند، بسیاری از قضیه‌ها باید در مذاکراتِ درون افغان از جمله تقسیم قدرت، نمودن غیرمسلح و ادغام مجدد جنگجویان طالبان در جامعه غیرنظامیِ افغان حل وفصل نموده بشود. تضمین آینده انستیتیو‌های دموکراتیک کشور وقانون اساسی آن یک مسئله بغرنج می باشد. نیز یک دولت مرکزی ضعیف افغانستان، گیراز اختلافات نژادی، فرقه‌ای و عشایری روند صلح را پیچیده تر خواهد نمود. طالبان اکنون قویتر از هیجده سال گذشته بنظر می آید. تقریباً با60 هزار جنگجو گروه مذکور بسیاری از بخشها درسراسر کشور را تحت کنترل خود دارد ونیز استعداد انجام حملات بزرگ درکابل و پایگاه‌های امنیتی افغانستان دارد.

معهذا، فرقه‌های مختلف طالبان وگروه‌های دیگر هیچ علاقمندی در مذاکرات صلح نشان نداده می توانند از تداوم حملات بر ارتش آمریکایی، قرارداد صلح را ضعیف تر بسازند. طالبان از مذاکرات با دولت افغانستان انکار نموده تا آن وقتیکه دولت کابل ۵۰۰۰ هزار زندانی طالبان را رها کند اما دولت پریزیدنت غنی دربخشیدن تقویت هزاران نفر با رهایی طالبان به دشمن خطرناک خود تامل می نماید. یک سری‌حملات در سراسر افغانستان، یک رهبری جدید ممکنه از طالبان و عدم توافق برسر رهایی زندانی طالبان تهدید برای منحرف نمودن پروسه صلح می باشد.

پاکستان که طالبان را یاری نمود و ایالات متحده را در مذاکرات کمک کرد این توافق را استقبال نموده اما او تا هنگامیکه ایالات متحده اسلام آباد را در بیرون گذاشتن از فهرست خاکستریِ گروه ویژه اقدام مالی کمک ننماید، اجازه نخواهد داد که این به موفقیت برسد. محل برای مذاکرات آینده اعلام نشده است. درحالیکه آلمان و نروژ برای میزبانیِ آن مذاکرات خودش را ارایه نموده اند. قرارداد صلح هنوز قرارداد عملی نیست.

هند حامی محکم افغانستان است وتاکنون سه میلیارد دلار آمریکایی برای عمران زیربنای کشور و ترویج تجارت از سال ۲۰۰۱ تعهد نموده است. دهلی نو در بازسازی کشور ویران ازجنگ در زمینه‌های آموزش و پرورش و سیستم بهداشت دست داشته است. هدف مهم دهلی آن است که نقش پاکستان را بکاهد و افغانستان را از بودن یک پناهگاه محفوظ برای تروریستهای نگه داری کند.

موضع هند درباره طالبان واضح است. هند مذاکرات صلح و روند آشتی را برهبری افغان و توسط افغانستان که منتج به صلح و آشتی پایدار می باشد حمایت می کند.