بحران سياسی در نپال

نويسنده: دکتر نيهار آر نايک

مترجم: شمس شیروانی

نپال درمیان بحران جاری کووید-۱۹ دُچار اغتشاتات عمدۀ سیاسی است چونکه رهبران ارشد حزب حاکمۀ حزب کمونیست نپال استعفای نخست وزیر ک پی شارما اولی را مطالبه کرده‌اند. علاوه بر آن، اولین باری است که ۳۱ عضو از کمیتۀ دایمی ۴۴ نفره بطور سرسخت از اولی مخالفت نموده‌اند. جلسۀ کمیتۀ دایمی در ۲۴ ماه مه با سه مورد دستورکار آغاز شد که عبارت‌اند از ارزیابی سیاست و کارکردگی دولت نپال همرا با برخورد با وضعیت ناشی از بیماری کووید-۱۹، مسئلۀ مرزی هند و نپال و مسئلۀ تصویب پارلمانی از همکاری چالش‌های هزاره سازمان ملل که از گروه‌های متعدد با مقاومت سرسختی مواجه گشته که اعضای برجسته حزب حاکمۀ کمونیست نپال شامل آن می‌باشد

ابتداً در جلسۀ کمیتۀ دایمی، رهبران فقط منتقد نخست وزیر اولی بخاطر ناکامی‌اش برای تامین حسن حکومتداری، افساد روبه‌رشد و ناکامی دولت از مهارکردن شیوع کووید-۱۹ بودند. اما بعداً مخالفت‌های داخلی حزبی عمیق‌تر گشت و چند رهبر عمده و مهم حزب برای استعفای حتمی اولی از سمت ریاست حزب و نخست وزیری بخاطر عدم موفقیت در ادارۀ دولت و حزب و حتی نیز برملا ساختن لفاظی متهم ساختن هند و بعضی از رهبران در نپال جهت توطئه‌چینی برطرفی او تقاضا نمودند. رهبران مذکور ادعا نمودند که اولی زمینۀ اخلاقی برای قیادت دولت و حزب را بدنبال آن بیانیه ازدست داده است

نخست وزیر نپال اظهار داشته که نیروها در داخل نپال و هند جهت بی‌ثباتی دولتش طی یک تلاش ظاهری بخاطر انتقام‌جوئی علیه اقدامات راسخ او جهت حمایت از یک نقشۀ سیاسی جدید که شامل کردن کالاپانی، لیپولک و لیمپیادورا که مناطق رسمی هند می‌باشند اتخاذ نمود، توطئه‌چینی می‌کردند

نیز در اوایل سال جاری جناح پراچاندا مطالبۀ استعفای اولی کرده بود. اما در آن زمان نخست وزیر اولی خود را با منحرف کردن توجۀ مردم عموم به‌اختلافات برسر نقشه بدنبال افتتاح جاده لیپولک- مانساروار توسط هند در تاریخ ۸ مه خود را محفوظ نگهداشت. بعداً دولت اولی یک نقشۀ جدید نپال را اجرا کرد که لیپولک همراه با کالاپانی و لیمپیادورا را بعنوان قسمتی از خاک نپال نشان داده شد. او نیز جهت اعمال فشاری بر رهبران ارشد حزب خود جهت حفظ وحدت و تضمین ادامه دولتش از چین کمک گرفت

حزب کمونیست نپال در ۲۱ فوریه ۲۰۱۸ بدنبال ادغام حزب سی پی ان و یو ام ل برهبری شارما اولی و مرکز ماؤیست سی پی ان برهبری پراچاندا بعد از امضای یک قرارداد هفت نکاتی بخاطر شامل کردن ایدیولوژی مارکسیست لننیست بعنوان اصول رهنمائی تشکیل شده بود. هدف عمده وحدمت رهبری نمود کشور بسوی سوسیالیسم و خوشحالی اقتصادی همراه با عدالت اجتماعی بود. قبل از ادغام، هردو حزب جهت شرکت در انتخابات سال ۲۰۱۷ یک ائتلاف ماقبل انتخابات پارلمانی را شکل داده بودند. ائتلاف مذکور یک اکثریت اطمینان بخشی را در پارلمان و شش استان از هفت مجلس استانی بدست آورده بود

شکست کامل دولت اولی از اعتراضات خیابانی در کاتماندو و سایر کشورهای نپال منعکس بود، محلی که هزاران تن جوان از هنم ژوئن علیه دولت دست به‌اعتراضات زدند و شعارهای ”دیگر بس است“ بسرمی‌دادند. آنها برای پاسخ بهتری از سوی دولت جهت برخورد با بحران کووید-۱۹ مطالبه می‌کنند. تابحال بیش از ۱۴ هزار نفر در نپال مبتلا شدند و ۲۴ نفر بعلت عفونت کووید-۱۹ جان باخته‌اند

در ضمن یک تعداد وسیع گروه‌های نژادی و اقلیتی از ۲۳ ژوئن بخاطر معرفی لایحۀ جدید تابعیت دست به‌اعتراض زده‌اند که برحسب آن یک محدودیت ۷ساله را بر زنان خارجی که با شهروندان نپالی ازدواج کرده‌اند برای کسب تابعیت نپال اعمال می‌کند. اعتراضات مذکور بطور مرتب در شهرهای واقع در منطقۀ ترائی و نیز کاتماندو ادامه دارند

هند و نپال همیشه با مناسبات عالی دوجانبه‌ای مبنی بر ارتباط دیرینه جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی برخوردار بوده‌اند. روابط مذکور مبنی بر مناسبات نزدیک، جامع و چند بعدی می‌باشند. هردو کشور روابط دیپلماتیک را در ۱۷ ژوئن ۱۹۴۷ تاسیس نموده بودند. مرز باز و پیمان صلح و دوستی سال ۱۹۵۰ یک خصوصیت یگان روابط می‌باشد. هند به‌اصول همزیستی مسالمت‌آمیز، تساوی حق حاکمیت و تفاهم آرمان‌ها و حساسیت‌های نپال و رشد متفق بعنوان شرکای توسعۀ مساوی متعهد می‌باشد. کاتماندو نیز مستلزم احساسات مذکور بطور متقابله می‌باشد