تنش‌زدايی بر مرزهای هند و چين

نويسنده: پروفسور سريکانت کوندا پللی

مترجم: شمس شيروانی

اعلام تنش‌زدایی بدنبال مباحثۀ دو ساعته میان دو نمایندۀ ویژه درقبال مسایل مرزی هند و چین، بعنوان یک آسودگی بزرگی در خصوص اوضاع متشنج میان هند و چین در لداخ که از پنجم ماه مه بروزکرده تلقی می‌شود

مذاکرات مجازی میان آجیت دوال مشاور امنیت ملی هند و وانگ یی وزیر امورخارجۀ چین – دو نمایندۀ ویژه مکلف به‌حل و فصل اختلافات مرزی و نیز رفع مسایل کلی امنیتی میان دو کشور و رهنمود سیاسی را جهت تشنج‌زدایی سریع کامل میان نیروهای هردو کشور بر ناحیۀ غربی مرز فراهم نموده است. از اعلامیۀ مذکور احیای کامل صلح بر مرزها همراه با روند تنش‌زدایی و عدم گرفتاری نظامی مرحله‌ای و تدریجی متوقع می‌باشد. آن نیز حاکی است که هردو طرف باید خط کنترل اصلی را محترم بشمارند و از آن رعایت کنند و نباید هیچ نوع اقدام یکطرفه جهت تغییری در وضعیت حاکم بر مرزها اتخاذ شود

فوری بعد از این جلسه، بعمل آمدن روند واقعی عدم گرفتاری گزارش شد. آن بنابراین آسودگی را در خصوص فرونشانی تنش به‌اوج رسیده فراهم نموده که از دو ماه گذشته در آن منطقه افزایش می‌یافت که منجر به‌بسیج نیروها و تجهیزات نظامی توسط هردو طرف گردیده بود

این نوع روندهای عدم گرفتاری و تنش‌زدایی بدهی است مستلزم مراقبت نزدیکی باشد چونکه موضع هند احیای وضعیت موجوده بوده است، یعنی وضعیت حاکم کنونی در ماه آوریل ۲۰۲۰ می‌باشد. بعد از پنجم آوریل جنگ با مشت و پرتاپ سنگ‌ها بر خط اصلی کنترل یک روال عادی شده بود چونکه نیروهای چینی به‌وارد شدن به‌منطقۀ خاکستری مناطق جنجال مبادرت نمودند و با مقاومت سرسخت نیروهای هندی مواجه شدند

احیای وضعیت ثابت باید منجر به‌تخلیه نیروهای چینی نه فقط از پانگونگ تسو و نقاط از ۴ الی ۸ گردد بلکه نیز از نقاط گشت‌زنی ۱۴، ۱۵ و ۱۷ واقع بر گالوان، چشمه‌های آب گرم گوگرا و نفوذ اخیر در نزدیک دولت بیگ اولدی، میادین دسپانگ و بلندی‌های گالوان بعمل آید. از کل ۶۵ نقطه گشت‌زنی در بخش غربی مرز که از منطقه کاراکورام تا جنوب شرق لداخ گسترده است، برخی از مناطق اخیراً متشنج گشته‌اند

روند عدم گرفتاری توسط نیروهای مسلح هردو طرف بدنبال مکانیسم تدارکات اعتمادسازی تدوین شده از سالهای دهۀ ۱۹۹۰ بحث و بررسی شده بود. آنها طی جلسات مورخ ۶ ژوئن و ۲۲ ژوئن میان فرماندهان محلی بحث و بررسی شده بودند اما کشته شدن ۲۰ پرسنل ارتش هندی و حدوداً ۴۳ پرسنل ارتش رهایی بخش مردم چینی در شب ۱۵ ژوئن در نقطۀ گشت‌زنی ۱۲ روابط را آسیب رساند

جلسه میان دو نماینده ویژه در پرتوی بازدید نخست وزیر نارندرا مودی از لداخ در تاریخ سوم ژوئیه که طی آن او نیروهای مسلح را به‌پشتیبانی کامل مطمئن ساخت بعمل آمده بود

طرفین به‌مکانیسم‌های مبسوطی اعتمادسازی ازقبیل قرارداد صلح و آرامش مورخ ۱۹۹۳، اعتمادسازی در زمینۀ ارتش مورخ ۱۹۹۶، قراردادهای همکاری مرزی مورخ ۲۰۰۵ و ۲۰۱۳ را تدوین نمودند که بر عدم تعقیب گشت‌زنی از سوی دیگر پیشنهادکرده، اما رویداد دُکلام در سال ۲۰۱۷ و نیز تنش‌های کنونی نه فقط در بخش غربی بلکه نیز در ناکولا در بخش سیکیم نگرانی‌ها را بروز داده که تدارکات اعتمادسازی توسط بیجینگ رعایت نمی‌شوند

درحالیکه دستیابی موافقتی برای ثبات مرزی میان دو کشور همجوار آسیایی یک گام خوش‌آیند است، اما بیانیۀ وزارت امورخارجۀ چین راجع به‌جلسه، به‌ارجحیت‌های متفاوت اشاره می‌کند. وی حاکی است که درحالیکه چین جهت صلح و آرامش در مرزها تلاش می‌کند، وی با تحکیم کامل از حق حاکمیت منطقه‌ای خود محافظت خواهد کرد. به‌اضافۀ آن وی بر تاکتیک مرکوز توجه بر فرصت‌های توسعه‌ای بر جبهه‌های متحد مجدداً دست زد. نیز چشمگیر اینکه چین پیشنهاد نمود که لزومی جهت رهنمایی اجماع عمومی در جهات درست بخاطر اجتناب از بزرگنمایی اختلافات میان دو کشور وجود دارد

دودلی و شرایط چین به‌اضافه تجربیات سابق از پیشرفت‌های متوقف شده بر مرزها و حتی تمرکز لجستیکی نظامی‌اش به‌هند تلقین می‌کند که وی بایستی درقبال امنیت و مدیریت مرزهایش در هفته‌های آتی مراقب بماند